Nederland en de rest van Europa investeren fors in defensie. Hierdoor neemt de vraag toe naar onder andere gevechtsvliegtuigen en -helikopters, marineschepen, drones, militaire voertuigen én de systemen en subsystemen die daarin worden toegepast. Daarmee groeit ook de behoefte aan alles wat nodig is om deze te ontwikkelen, produceren, onderhouden en moderniseren.
Een vliegtuig, marineschip of ander defensieplatform komt niet uit één fabriek. Achter ieder platform staat een brede keten van bedrijven die onderdelen, systemen of subsytemen ontwikkelen, produceren, integreren en onderhouden. Denk aan sensoren en radarsystemen, elektronica, communicatie- en besturingssystemen, embedded software, aandrijfsystemen en precisiecomponenten. Aerospacebedrijven, scheepsbouwers en hightech maakbedrijven werken zo gezamenlijk aan de technologie en capaciteit die voor moderne defensiesystemen nodig zijn.
Die opschaling vraagt in de hele keten om extra technische capaciteit. En om de engineers die nodig zijn om die capaciteit te realiseren.
De Nederlandse defensieketen groeit snel
De Nederlandse defensie- en veiligheidsindustrie groeit snel. De defensie- en veiligheidsgerelateerde omzet steeg in vier jaar tijd van 4,7 miljard euro in 2021 naar 10,2 miljard euro in 2025. Volgens het meest recente onderzoek van Berenschot zijn inmiddels circa 1.500 bedrijven actief binnen deze sector, verspreid over de maakindustrie, hightech en ICT. Opvallend is dat ongeveer één op de vijf van deze bedrijven pas in de afgelopen drie jaar tot deze sector is toegetreden.
Die groei beperkt zich niet tot grote defensiebedrijven. Veel defensieopdrachten worden uitgevoerd binnen brede ketens van hoofdaannemers, systeemleveranciers en gespecialiseerde toeleveranciers. Zij ontwikkelen en produceren onderdelen, elektronica, systemen en complete subsystemen. Zo kan één groot defensieprogramma werk- en groeikansen creëren voor een groot aantal bedrijven in de keten. En er komt meer aan. Nederland heeft zich gecommitteerd om de defensie-uitgaven richting 2035 te verhogen naar 3,5% van het bbp. Volgens PwC biedt die stijging de Nederlandse maakindustrie tot 2030 een potentieel van circa 41 miljard euro. Om dat potentieel te benutten, moet de Nederlandse defensieproductiecapaciteit wel fors opschalen.
Bestaande kennis, nieuwe toepassingen
Om die groei te realiseren, is meer capaciteit nodig dan de huidige defensie-industrie alleen kan leveren. Ook maak- en technologiebedrijven die voornamelijk civiele markten bedienen, kunnen daarin een belangrijke rol spelen. Veel kennis en technologie uit bijvoorbeeld precisietechniek, mechatronica, sensortechnologie en geavanceerde materialen kent zowel civiele als militaire toepassingen. Dit wordt ook wel dual-use technologie genoemd. Technologie die oorspronkelijk voor bijvoorbeeld een chipmachine of medisch apparaat is ontwikkeld, kan daarmee ook relevant zijn voor toepassingen binnen defensie.
Het potentieel om de defensieketen verder uit te breiden is groot. Onderzoek van Koninklijke Metaalunie en MKB-Nederland laat zien dat ruim 3.000 Nederlandse mkb-maakbedrijven kansrijk zijn om relatief snel toe te treden tot de defensieketen. Door samen te werken en kennis en productiecapaciteit te bundelen, kunnen maakbedrijven bovendien een grotere rol in die keten vervullen: van leverancier van losse componenten tot partner voor complete systemen en subsystemen. Tegelijkertijd wordt fors ingezet op technologische ontwikkeling. Defensie richt extra investeringen op vijf gebieden waarin Nederland een sterke positie heeft of wil opbouwen: intelligente systemen, sensoren, slimme materialen, ruimtetechnologie en quantum. Juist op deze gebieden komen kennis uit de civiele hightechindustrie en militaire toepassingen steeds dichter bij elkaar.
Meer opdrachten, meer engineers
Meer defensieprogramma’s en opdrachten betekenen ook meer behoefte aan technische capaciteit. Systemen en producten moeten worden ontwikkeld, geëngineerd, geproduceerd, geïntegreerd, getest en gedurende hun levensduur worden onderhouden. Dat is terug te zien in de werkgelegenheid: het aantal fte dat direct betrokken is bij defensie- en veiligheidsactiviteiten groeide van 18.651 in 2021 naar 35.428 in 2025. Bijna een verdubbeling in vier jaar tijd. Die ontwikkeling vertaalt zich in een groeiende behoefte aan uiteenlopende technische specialisten, waaronder:
- Systems engineers
- Mechanical en mechatronics engineers
- Electrical en electronics engineers
- Software en embedded software engineers
- Integration, verification en validation engineers
- Quality en test engineers
- RF, radar en sensor engineers, waaronder specialisten in signal processing en sensor fusion.
Werken aan defensieprojecten stelt bovendien specifieke eisen aan bedrijven en engineers. Denk aan kwaliteitsborging, informatie- en cybersecurity, exportcontrole en het zorgvuldig omgaan met vertrouwelijke of gerubriceerde informatie. Naast technische expertise worden kennis van deze eisen en ervaring met werken binnen gereguleerde omgevingen daardoor steeds belangrijker.
What does this mean to you?
De groeiende defensievraag biedt kansen voor technische bedrijven, maar stelt hen tegelijkertijd voor een capaciteitsvraagstuk. Wie wil deelnemen aan nieuwe programma’s of bestaande activiteiten wil opschalen, heeft niet alleen voldoende productiecapaciteit nodig, maar ook de technische kennis en engineeringcapaciteit om aan de specifieke eisen van de defensiemarkt te voldoen. Ook voor engineers en technici ontstaan nieuwe mogelijkheden. De groei van de defensie-industrie brengt nieuwe projecten, samenwerkingen en complexe technische vraagstukken met zich mee. Ervaring uit sectoren als hightech, aerospace en maritiem sluit daarbij vaak goed aan, waardoor engineers hun bestaande expertise kunnen inzetten én verder ontwikkelen binnen nieuwe toepassingen.
Voor WFS PRO ligt daar een duidelijke rol. Wij ondersteunen bedrijven in Aerospace, High-Tech Machinery en Marine & Offshore bij het uitbreiden van hun technische en engineeringcapaciteit. Daarbij verbinden we technisch talent uit Nederland en de rest van Europa aan organisaties die willen groeien en opschalen. Zo helpen we bedrijven om technische kennis en capaciteit beschikbaar te krijgen waar die nodig is.
Wil je als organisatie weten hoe je technische capaciteit kunt opschalen, of ben je als engineer benieuwd welke mogelijkheden deze ontwikkeling biedt? We denken graag met je mee.
